Тестлэжьыгъэхэр 9 классНачало формы
1.Адыгэ алфавитыр мэхъу хьэрф:
33
59
60
2.Мы псалъэхэм щыщу дэтхэнэра Э зыдэгъэувэн хуейр:
д . мэ, пш . гъуэ, у . фэхъуэпскI, у . фэгъуагъуэ, пцI . щхъуэ.
зыми
зым
тIум
3.ЗэхъуэкIа мыхъу псалъэ лъэпкъыгъуэр дэтхэнэра?
глагол;
щыIэцIэ;
наречие.
4.ЦIыхуитIым е нэхъыбэм зэпадзыжу къапсэлъ псалъэм йоджэ:
репликэкIэ;
диалогкIэ;
псалъэзанщIэкIэ.
5.Псалъэуха къызэрыкIуэхэр подчинительнэ союзкIэ, союз-суффикскIэ, союз псалъэкIэщызэпха псалъэухам йоджэ псалъэуха:
зэхэлъкIэ;
зэхэлъ-зэпхакIэ;
зэхэлъ-зэгъусэкIэ
6.Псалъэуха гуэдзэ лIэужьыгъуэхэм хэмыхьэр сыт хуэдэра?
дополненэгуэдзэ;
определенэгуэдзэ;
обстоятельствэгуэдзэ.
7.Псалъэуха пажэм къиIуатэ Iуэхугъуэм зэран хуэхъу хъуну щытыр къэзыгъэлъагъуэмйоджэ:
условнэпсалъэуха гуэдзэкIэ;
щхьэусыгъуэпсалъэуха гуэдзэкIэ;
уступительнэпсалъэуха гуэдзэкIэ.
8.Уэшхыр увыIэжащ, пшэр зэкIэщIихужащ. Мыр сыт хуэдэ псалъэуха?
союзыншэпсалъэуха зэхэлъщ;
псалъэухазэхэлъ-зэгъусэщ;
псалъэухакъызэрыкIуэщ
9.АкъылыфIэ псалъэм и антонимщ:
губзыгъэ;
щэныфIэ;
акъылыншэ;
10.Хьэрф У-м макъзешэ У къикIыу къыщыкIуэр къэгъуэт:
узыншэ;
дуней;
ерагъыу.
1. 1. Адыгэ 1уэры1уатэм и жанр нэхъыщхьэрсыт?
а)псынщ1эрыпсалъэхэр в)нарт эпосыр
б)къуажэхьхэр г) псалъэжьхэр
1. 2. Сыт хуэдэ пшыналъэ къызыхэщыр мыпсалъэхэр:
« Нартхэ я бжыщхьэ дыкъуакъуэр иуанэгум къридзэщ,
Шхуэмылак1эри 1эщ1игъэзщ,
Вагъуэбдзумэ пщык1ут1ырблыпкъыпэк1э иригъавэщ…»?
а) «Ашэмэз и пшыналъэ»
б) «Сосрыкъуэрэ Т1от1рэшрэ япшыналъэ»
в) «Батрэз и пшыналъэ »
1. 3. «Аргъуей ишх хуэшхтэкъым» — жихуи1эпсалъэхэр сыт хуэдэ троп зыхыхьэр?
а) гиперболэ
б)метафорэ
в) литотэ
1. 4. Таурыхъ нэщэнэ къызыхэщыр сыт хуэдэпшыналъэ?
а)«Батрэз и пшыналъэ »
б) «Сосрыкъуэрэ Т1от1рэшрэ япшыналъэ»
в)«Ашэмэз и пшыналъэ»
1. 5. Бэдынокъуэ зэзэуар сыт хуэдэ лъэпкъ?
а)нартхэм
б)чынтым
в) испхэм
1. 6. «Щолэхъупщ и уэрэдыр» сыт хуэдэ уэрэдл1эужьыгъуэ зыхыхьэр?
а) ц1ыхубэ уэрэд
б)л1ыхъужь уэрэд
в) тхыдэ уэрэд
1. 7. Гъуэгу теувэм сыт хуэдэ хъуэхъу-сэламирахыр?
а) гъуэгу махуэ
б)гъуэгуф1ыж апщий
в)дыздижьэ апщий
1. 8. «Си анэдэлъхубзэ, зэкъым уэ губгъэну
Зэрыпхужа1ахэр нэхукъыптемыщхьэну,
Жа1эрт убзэхыну,жьым зэрихьэбгъэну,
Къалэк1ыхым адк1и сыф1умышыфыну.»пычыгъуэр сыт хуэдэ усэ къызыхэщыр?
а) «Псынэ»
б) « Анэдэлъхубзэ»
в) « Лъэ1у»
1. 9. Адыгэ лъэпкъым и 1эпкълъэпкъпщык1ут1ыр къызыхэщыр усэр зытхар хэт
а)Бемырзэ М.
б)Щоджэнц1ык1у 1.
в)Ацкъан Р.
10 Анзор М и повестымзэреджэр сыт
а)»Атэлыкъым и л1эужь»
б)»Гъащ1эм и дерс»
в)»Сабий»
11.Хэт мы псалъэхэр зейр «Сэ къысхуэгъэзауэ жыф1а щытхъу псалъэ къэс у си гум шабзэшэупхрык1ащ.Хьэуэ-хьэуэ!Хьэуэ! Фымып1ейтей!Си жагъуэ фщ1ыну фызэрыхуэ
мейр сэ сщ1эркъэ? Ф1ы дыдэусощ1э! !уэхур зытетри къывгуры1уэнщ,фымып1ащ1э закъуэмэ! Сэ гукъеуэ си1эщ.
а)Исмел
б)Мысост
в)Чэрим
12.Сыт хуэдэ хабзэ мы повестырзытеухуар?
а)Хьэщ1э гъэхьэщ1эным
б)Атэлыкъ хабзэм
в)Сабий гъэсэным ехьэл1а хабзэхэр
13.Сыт хуэдэ тхыгъэ къызыхэщыр унагъуэм щек1уэк1 хабзэхэр,хьэщ1эщым щек1уэк1 хабзэхэр,щ1эблэмзэрахьэ хабзэхэр ? Хэт зытхар?
а)»Имыхабзэу щыуат» ХъупсырокъуэХъ.
б)»Псы къиуа» Елгъэр К.
в)»Гъащ1эм и дерс» К1эрашэ Т.
14.Сыт хуэдэ дерс кърита щ1алэудэфам зыхуэза л1ыжьым?
а)Ц1ыхур ц1ыхуу щытын зэрыхуейр
б)Ц1ыхур нэмысыншэу щытынзэрыхуейр
в)Ц1ыхур бзаджэу щытын зэрыхуейр
15. Хьэту П и тхыгъэр сыт хуэдэжанр зыхыхьэр?
а)Рассказ
б)Новеллэ
в)Повесть
16. Пщэху зэзэуа псэущхьэр сыт?
а)дыгъужь б)мыщэ в)кхъуэ п1ащэ
16. «Напэм япэ псэр ихуэ»псалъэжьыр зыхуэк1уэ тхыгъэр сыт хуэдэ?Хэт зытхар?
а)К1ыщокъуэА «Усэ къарук1э бийр бгъэсу»
б)Мыкъуэжь А «Псалъэ жагъуэ»
в)Нало З «Ц1ыху напэ»
17. Сыт хуэдэ жанр зыхыхьэр НалоЗ и «Ц1ыху напэр»?
а)усэ б)балладэ в)сонет
1. 18. К1ыщокъуэА и сыт хуэдэ усэ Щоджэнц1ык1у А и фэеплъу итхар?
а)» Сэлэтшырыкъу» б)»Усэ къарук1э бийрбгъэсу» в)» Сабий»
19. К1ыщокъуэ А и «Гъуэгукъежьап1э усэр» зэрытхар сыт хуэдэ усэ гъэпсык1э л1эужьыгъуэ ?
а)дактиль б)ямб в)хорей
20.»Имыхабзэу щыуат» тхыгъэмкъыхэщ образ нэхъыщхьэр хэт?
а)Жэмзар б)1эмин в)Къэралбий
21.Жэмзар сыт хуэдэ ц1ыхут?
а)бзаджэщ б)пц1ы1уэпц1ышэщ в)ц1ыху пэжщ
22.1эмин сыт хуэдэ ц1ыхут?
а)хэкумепц1ыжащ б)ц1ыху пэжщ в)хьилэшыщ
23.Жэмзар дауэ ипшыныжазэрыщыуар?
а)хэкумик1ащ б)и псэр итащ в)зигъэпщк1уащ
24.1эмин пэщ1эбгъэувэн сыт хуэдэлитературнэ л1ыхъужь фыщыхуэзэрэ мы тхыгъэм?
а)Къэралбий б)Куракин в)Жэмзар
24.1эмин Жэмзар нэмыцэхэмядэ1эпыкъуну къыщепсалъэм сыт Жэмзар игу къэк1ыжу 1эмин жри1эжар?
а)Хъыбар б)Таурыхъ в)Шыпсэ
25.Жэмзар и хьэдэр хэткъэзыгъуэтыжар?
а)Партизанхэм б)Нэмыцэхэм в)И къуажэгъухэм
1. 26. Жэмзарныбжьэгъу пэжу и1ар сыт?
а)Хьэр б)Шыр в)Шыдыр
27.Сыт хуэдэ жыгым и лъабжьэЖэмзар и хьэдэр зыщ1алъхьар?
а)Бжей б)Тхуей в)Жыгей
28.Псы къиуам и къарур къызыхэщырсыт хуэдэ тхыгъэ?
а)Брат Хь«Лъэпкъым и къуэпсхэр»
б)Елгъэр К «Псы къиуа»
в)К1эрашэ Т «Гъащ1эм и дерс»
29.Сыт хуэдэ лъагъуныгъэ мытхыгъэм къыхэщыр?
а)Анэ лъагъуныгъэ
б)Хэкум хуи1э лъагъуныгъэ
в)Бын лъагъуныгъэ
1. 30. Сытхуэдэ усэм къыхэха мы 1ыхьэр?
Ц1ыхуншэ зэи мыхъум гъуэгур,
Уэсыщ1эр щ1эпсэлъык1ым лъэгум,
Уэнжакъым 1угъуэр щхьэщымык1ым,-
Апхуэдэ фыгъуэм хэт блэплъык1ыр?
а)Уэрэзей А «Нэгъуэщ1 насыпу сытсыхуей?
б)Хьэх С «Къурш псынэм и уэрэд»
в)Къэжэр Хь «Щ1ыр щ1эхъейр»
1. 31. БратХь къыщалъхуа гъэхэр
а) 1902-1988 б)1937-1992 в)1930-2002
1. 32. БратХь и «Лъэпкъым и къуэпсхэр» тхыгъэм къыхэщ образ нэхъыщхьэр хэт?
а)Мурадин б)Мухьэрбэч в)Мадинэ
1. 33. Хэти уэсят Мадинэ игъэзэщ1ар?
а) иадэм б) и тхьэмадэм в) и щхьэгъусэм
1. 34. Шэджыхьэщ1эХь и рассказым зэреджэр сыт?
а)»Къуэрылъху» б) «Лъэ1у» в) «Псалъэ жагъуэ»
1. 35. Рассказымкъызэрыхэщымк1э, сыт Гуащэхъан и бынхэм къращ1ар?
а)Къуажэмкъыданащ б)Жьы хъуахэр щап1ыж унэм иратащ
в)Зрашэл1эжащ
1. 36. ХэтГуащэхъан зэзышэл1эжар?
а) Икъуэм б) И пхъум в)Икъуэрылъхум
1. 37. ЖылауА макъамэ зыщ1илъхьар хэт и усэ, зэреджэр сыт?
а)Щоджэнц1ык1у 1 «Анэдэлъхубзэ»
б)Бемырзэ М «Уадыгэным къик1ыр»
в)Мыкъуэжь А «Гущэкъу уэрэд»
1. 38. «Къандыгъэи бжьыхьит1» рассказыр хэт зытхар?
а)МыкъуэжьА б) ДжэдгъэфБ в)Къэрмокъуэ М
1. 39. ХэтКъандыгъэ и унэц1эр ?
а)Къатинэ б)Къардэн в) Къумыкъу
1. 40. «Хъуащ хабзэ: лъэпкъхэр зэрызекъуэу
щ1адзамэ, занщ1эу щ1ыр мэхъей.
Ар къызыхэк1ым сегупсысу
Нэху мэщыр, семызэгъыу жейм» сыт хуэдэ усэм къыхэха мы пычыгъуэр?
а)ХьэхС б)ТхьэгъэзитЗ в)Къэжэр Хь
41.Сытхуэдэ тхыгъэм къыхэха мы пычыгъуэр? Хэт зи 1эдакъэщ1эк1ыр? «Абдежымсигу къэк1ыжащ Т1ат1ым. Ди хьэблэ л1ыжьыр. Сытым хуэдиз псалъэ дахэ къызжи1эрэабы!»
а)Мэзыхьэ Б «Дыгъэр зэрыунк1ыф1ар»
б)Къумыкъу М «Сабийхэр щым щыхъум»
в)Хьэх С «Къурш псынэм и уэрэд»
1. 42. ХьэхС итха усэу зауэл1ым л1ыгъэр къыхэзылъхьэркъызыхэщыр сыт хуэдэ ?
а) «Бжьыхьэуэф1» б) « Ц1ыхухэр зауэм щыужынт
в) «Сигъэмахуэ»
1. 43. Щ1акхъуэми уасэр зымылъытэ ц1ыхухэм ещ1эн хуейр къызыхэщ тхыгъэр , зытхар?
а)Уэрэзей Афлик«Пщэдджыжьым» б) «Къэрмокъуэ М «Щ1акхъуэ1ыхьэ» в)Брат Хь «Лъэпкъым и къуэпсхэр»
44.Тхьэгъэзит Зи сыт хуэдэ усэ мы пычыгъуэр къызыхэхар?
«Къыхеху бахъэр уэру щ1ым,-
Зэхок1 гъэрэ щ1ырэ.
Уэс к1экъинэр-
Хъуауэ щым-
Магъыр, макъ имыщ1у.»
а)«Гъатхэ» б) «Щ1ырмэлажьэ» в)»Адыгэ пшынэ»
45.Тхьэгъэзит З и «Адыгэ пшынэ»усэм къыщыгъэсэбэпа 1эмалхэр
а)Къэгъэпсэуныгъэ б)метафорэ в) эпитет
46.Тхьэгъэзит З и усэхэм щ1ыр анэбгъафэм щригъапщэр сыт хуэдэра?
а) «Адыгэпшынэ» б) « Щ1ырмэлажьэ» в) «Гъатхэ»
1. 47. «Адыгэцей» усэр зытхар хэт?
а)БицуА б)Мэшбащ1эИ в)К1уащ Б
1. 48. Мэшбащ1эИ «Насып» усэр зэрытха пщалъэр гъэбелджылы
а) ямб б) хорей в) дактиль г)анапест д) амфибрахий
1. 50. Сытымиригъэщхьрэ насыпыр Мэшбащ1э И ?
а)унащхьэм б) к1уэц1рык1ыбжэм в) сэрейм
1. 51. Мэшбащ1эИ и «Адыгэ цей» усэр зэзыдзэк1ар хэт?
а)Уэрэзей А б) АцкъанР в)Хьэх С
1. 52. «Ямыпсыхьукъэна куэпкъырщ
Сосрыкъуэ и1ар л1ап1эу.
Си анэдэлъхубзэу лъап1э,
Уэ ул1эжмэ-
Л1эжащ лъэпкъыр!» Хэт зытхар ?
а)К1ыщокъуэ А б) К1уащБ в) Бицу А
53.Бицу А иусэ «Си анэдэлъхубзэр» зэрытха жанрыр гъэбелджылы
а) лирикэдыдэ б) повествовательнэлирикэ в) гупсысэ лирикэ
54. БицуА. усэр зэрытха пщалъэр?
а) анапест б) хорей в) дактиль д) ямб
55. Усэм къыщыгъэсэбэпа 1эмалхэрубзыхун
а) эпитет б)метафорэ в) псалъэжь
Лэжьыгъэр зыгъэхьэзырар 11-нэкурыт еджап1эм и егъэджак1уэ Быт1э Маринэщ
![Анастасия](/wp-content/uploads/2023/11/expert.webp)