ҚАЗАҚСТАНРЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ОҚУ-АҒАРТУ МИНИСТРЛІГІ
ШЫМКЕНТҚАЛАСЫНЫҢ БІЛІМ БАСҚАРМАСЫ
Ә.ҚАСТЕЕВ АТЫНДАҒЫ ӨНЕРЖӘНЕ ДИЗАЙН КОЛЛЕДЖІ
«Дизайн» кафедрасы
Ашық сабақтың жоспары
«Композиция» пәнінен
Тақырыбы: Аналогтықсериялар түріндегі біртұтас бұйымдардың эскиздерінің сериясын әзірлеу жәнеоларды «Жинақ» жүйесіне біріктіру.Киім жиынтықтарының техникалық сызбалар сериясын таңдау және әзірлеу. Модельдікбелгілерді,пропорционалдық қатынастарды, масштабты нақтылау, жиынтық қанағаттандыруға тиісфункционалдық және композициялық талаптарға байланысты түс палитрасын таңдау.
Орындаған:«Дизайн» кафедрасының
арнайыпәндер оқытушысы: А.Т. Акпанова
Шымкент2022
ТЕКСЕРІЛДІ
«Дизайн» кафедрасының меңгерушісі
_______________Койбагарова А.Х.
«14» қараша, 2022 жыл
«Композиция» пәнінен ашық сабақтың жоспары
Курс: 4, тобы: КДз-9-03А
Бөлім: «Дизайн»
Мамандығы: 0402000 — Дизайн (профиль бойынша)
Біліктілік: 0402022 Көркемдікәсемдеу жұмыстарын орындаушы
Ашық сабақтыңөткізілетін күні: 14 қараша 2022 ж.
Тақырыбы: Тақырып 5. Аналогтықсериялар түріндегі біртұтас бұйымдардың эскиздерінің сериясын әзірлеу жәнеоларды «Жинақ» жүйесіне біріктіру. Киім жиынтықтарының техникалық сызбалар сериясынтаңдау және әзірлеу. Модельдік белгілерді, пропорционалдық қатынастарды,масштабты нақтылау, жиынтық қанағаттандыруға тиіс функционалдық және композициялықталаптарға байланысты түс палитрасын таңдау.
|
|
Міндеттері:
— Киім ассортиментін білу;
— Оқулықпен, журналдармен дұрыс жұмыс істей білу, стильді әр дәуірде және әр елдің киім үлгісін талдай білу;
— Тарихи киімнің аналогтарын қолдана отырып, жаңа үлгідегі киім жиынтықтарын әзірлеу;
— Костюм жайлы тарихи деректерді, әдебиеттерді жан-жақты білу
— Әр түрлі пішінді киімдердің конструкторлық сызбаларын және модельдік ерекшеліктерді өзінше орындай білу;
— Әр түрлі киімдердің композициялық дайындалуын керекті деңгейде өзінше орындай білу. — Тұтынушылық талаптарға бұйымдардың қоғамдық сұраныстарға сәкестігін , олардың өндіріске және өтім мақсаттарына лайықтылығын қамтамасыз ететін әлеуметтік талаптарды меңгеру — Киімді пішіндеу кезінде әр түрлі әдістерді қолдана білу; костюмді қалыптастырудың дәстүрлі әдістерін өзгерту; Эстетиканы жақсарту үшін эскиздерде костюмнің жаңа формаларын құрудың жеке және түпнұсқалық әдістерімен аналогты мысалдарды жаңарту және өзгерту ; костюмде эстетика құру технологиясын меңгеру — Киім сәндік — қолданбалы өнер мен дизайнның объектісі мен өнімі негізінде композициялармен және стильдермен жұмыс жасауды меңгеру.
|
Білімділік: Киім стилініңерекшеліктерін, талаптарын, киімге қойылатын талаптарды біледі жәнемеңгереді, киім тігіліп жатқан адамға дене бітіміне, және бет әлпетінашатын түстегі киім болу қажет. Матаны жасалып жатқан киімнің сәніне ерекшелігіне қарай, таңдауды білу. Адамның жас ерекшелігіне де қарап түсінтаңдап қосымша әрлеу бұйымдарын жүргізуді талдау.
Дамытушылық: Халықкиім-кешегінің негізгі түрлері: көйлек, кеудеше, шалбар, камзол, белдемше,шекпен және т.б. Қазақ халық киім-кешегінің пішімі және форма жинақтылыгы.Халық киім-кешегіндегі формага қолданылған материалдың өзіне тән байланысы.
Көрнекіліктер:
Көшірмелер, фор эскиздер,әдістемелік жұмыстар, сызбалар, журналдар, көрнекілік жұмыстар.
Қажетті құралжабдықтар:
Қалам, қарандаш, сызғыш, өшіргіш,дәптер, қағаз, кисть, су, стакан, акварель, гуашь т.б.
Тақырыпты оқытудыңжоспарланған нәтижелері
Біліктілігінарттырады:
Ашықсабақтың басты мақсаты – Киімді пішіндеу кезінде әртүрлі әдістерді қолдана білу; костюмді қалыптастырудың дәстүрлі әдістерінөзгерту;
· Эстетиканы жақсарту үшін эскиздерде костюмнің жаңа формаларынқұрудың жеке және түпнұсқалық әдістерімен аналогты мысалдарды жаңарту жәнеөзгерту ; костюмде эстетика құру технологиясын
· Киім сәндік -қолданбалы өнермен дизайнның объектісі мен өнімі негізінде композициялармен жәнестильдермен жұмыс жасауды
· Қазіргізаман сән ағымын талдап, зерделеп, белсенді түрде меңгеруге, әрі халық дәстүрінқолдана білуге жағдай жасау. Трансформер стилін киім дизайны мен киімдімодельдеу және безендіруде пайдалану.
Пысықтайды:
Қазіргі кезде кезкелген адамның өз қалауынша сәнді киінуіне мүмкіндігі бар. Тіге білетін жәнеосы іске қызыққан адам өзіне ыңғайлы және сәнді бұйым тігіп кие алады.
Киім өзінің бастамасын алғашқықауымдағы шөптен жасалған белдік байламдардан, жануар терісінен денесіне жапқанжабулардан алады. Киімді суықтан, ыстықтан, жараланудан, сырып кетуден сақтапқалу үшін киді. Киім үшін тек тікелей табиғаттан алынатын, өңдеуді қажететпейтін материалдарды ғана пайдаланған. Мұндай киім қарапайым болған және нежыныстық не әлеуметтік жағынан айырмашылығы болмаған. Тарихи кезеңдергебайланысты адам қауымдарға бөліне бастағаннан кейін, киімді түрлі жыныстық,әлеуметтік, мүліктік белгілері бойынша бөліп қарау туындады. Осыған орай,костюм өзінің жетілуінің ерте кезеңінен бастап адамның қоғамдық өмірінде болыпжатқан барлық өзгерістерін көрсетеді. Сән ( франц. Moda, лат. Modus – өлшем,әрекет тәсілі)- киім кию мәдениеті, өмірдің әр түрлі сферасында жеке талғамныңуақытша үстемдік етуі.
Костюм ( франц. Costume – киім -кешек ) – белгілі бір ұлттың, дәуірдің, әр түрлі қоғамдық топтардың тұрақтыкиім үлгісі. Киім үлгілерінің пішіндерінің алмасуы қоғаммен бірге өзгеретін әрдәуірдің эстетикалық идеалын, көркемдік бейнесін көрсетеді.
Стиль ( лат.Stylus) – мәнер, сипат, ерекшелік. Сонымен қатар стиль сол дәуірдің мәдениетін,сұлулық туралы түсінігін, қоршаған ортаға қарым – қатынасын көрсететін тұрақты,анық, ерекшеленген дәуір тілі.Киімде бірнеше: классикалық, спорттық,романтикалық және фольклорлық стильдер болады.Классикалық стиль – келісті,іскерлі, элеганттты (өзгермейтін стиль) салыстырмалы түрде тұрақты, сәнәлеміндегі өзгерістерге онша беріле бермейтін бағыт. Оның негізгі белгілері –форманың тұрақтылығы, адамды іскер, ұстамды етіп көрсету, мінсіздігі,қолайлылығы, беріктігі.Ерлердің классикалық киімдеріне – костюм шалбар немесетек шалбардың өзі, жакет — костюм, ағылшын пальтосы, плащ, ал әйелдердіңклассикалық киіміне – жеңді көйлек жакетімен, белдемше, блузка немесе жакет,шалбармен жакет — жейде кіреді. Қазіргі кезде классикалық киімдер аясы ерлерүшін де, әйелдер үшін де трикотаж күртешелердің ештеңеге міндеттемейтін еркінтүрлерінің енуіне байланысты біршама кеңеюде. Әйелдер киімінің құрамына ерлерпиджагі, жейдесі, шалбары түпкілікті енді. Ерлер, әйелдер үлгілікколлекцияларын негізгі ассортименттік топтар мен алуан бағыттар жасаудыжоспарлайды.
Сабақ жоспары
|
Бағдарлама атауы: |
Композиция |
Сабақ саны |
11 |
|
Модуль атауы: |
КМ 07 –Жобаларды конструкциялау, үлгілеу және көркемдік әсемдеу үшін қажетті материалдарды іріктеуді меңгеру. |
||
|
Сабақтың тақырыбы: |
Тақырып 5. Аналогтық сериялар түріндегі біртұтас бұйымдардың эскиздерінің сериясын әзірлеу және оларды «Жинақ» жүйесіне біріктіру. Киім жиынтықтарының техникалық сызбалар сериясын таңдау және әзірлеу. Модельдік белгілерді, пропорционалдық қатынастарды, масштабты нақтылау, жиынтық қанағаттандыруға тиіс функционалдық және композициялық талаптарға байланысты түс палитрасын таңдау. |
||
|
Күні: |
14.11.2022 |
оқу уақытының көлемі |
90 мин. |
|
Өткізілетін орны: |
Б корпусы |
||
|
Аудитория: |
202 шеберхана |
||
|
Сабақтың мақсаты: |
Киімді пішіндеу кезінде әр түрлі әдістерді қолдана білу; костюмді қалыптастырудың дәстүрлі әдістерін өзгерту; Эстетиканы жақсарту үшін эскиздерде костюмнің жаңа формаларын құрудың жеке және түпнұсқалық әдістерімен аналогты мысалдарды жаңарту және өзгерту ; костюмде эстетика құру технологиясын Киім сәндік -қолданбалы өнер мен дизайнның объектісі мен өнімі негізінде композициялармен және стильдермен жұмыс жасауды меңгеру. |
||
|
Сабақтың міндеттері: |
Киімді пішіндеу кезінде әр түрлі әдістерді қолдана білу; костюмді қалыптастырудың дәстүрлі әдістерін өзгерту; Эстетиканы жақсарту үшін эскиздерде костюмнің жаңа формаларын құрудың жеке және түпнұсқалық әдістерімен аналогты мысалдарды жаңарту және өзгерту ; костюмде эстетика құру технологиясын Киім сәндік -қолданбалы өнер мен дизайнның объектісі мен өнімі негізінде композициялармен және стильдермен жұмыс жасауды үйрену. |
||
|
Күтілетін нәтиже: |
Киім жиынтықтарының техникалық сызбалар сериясын таңдау және әзірлеу. Модельдік белгілерді, пропорционалдық қатынастарды, масштабты нақтылау, жиынтық қанағаттандыруға тиіс функционалдық және композициялық талаптарға байланысты түс палитрасын таңдау. |
||
|
Оқу түрі: |
күндізгі негізгі орта білім базасында |
||
|
Қажетті оқу құралдары,жаблықтары және ұйымдастыру процестері: Интернет ресурстарына қолжетімділік , ПК, мультимедиялық тақта, борға арналған тақта, магнитті тақта, арнайы әдебиеттер |
|||
|
Представленная информация была полезной? ДА 63.13% НЕТ 36.87% Проголосовало: 2099 |
|||
|
Негізгі оқу әдебиеттері: |
Стасюк Н.Г., Киселева Т.Ю., Орова Н.Г. Основы архитектурной композиции. Учебное пособие/ Стасюк Н.Г., Киселева Т.Ю., Орлова Н.Г. – М.: Издательство «Архитектура-С» 2004. – 96 с.: ил. |
||
|
Қосымша оқу әдебиеттері: |
Дизайн. Иллюстрированный словарь-справочник/Г.Б. Минервин, В.Т. Шимко, А.В. Ефимов и др.: Под общей редакциейГ.Б. Минервина, В.Т. Шимко– М.: Издательство «Архитектура-С» 2004. – 288 с.: ил. |
Устин В.Б. Композиция в дизайне. Методические основы композиционно-художественного формообразования в дизайнерском творчестве: Учебное пособие. – 2-е изд., уточненное и доп./В.Б.Устин. – М.: АСТ: Астрель, 2007. – 239 с., ил. |
Акпанова А.Т. «Основы композиции»: Учебно-методическое пособие для студентов средних специальных заведений специальности «Дизайн», ЮККИД им. А. Кастеева, Шымкент, 2016 |
|
Оқытушының байланыс ақпараты: |
|||
|
Акпанова Альбина Тургунбаевна |
87017160342 kazmoda@mail.ru |
||
Сабақтыңжоспары:
1. Сабаққакіріспе, сабақты ұйымдастыру, бөлімі – 5 мин.
2. Өткенсабақтағы материалды пысықтау, үй жұмысын тексеру- 5 мин.
3. Жаңатақырыпты түсіндіру, тақырыпқа байланысты көрнекіліктермен жұмыс жасау-25мин.
4. Жаңатақырыпты пысықтау -35мин.
5. Тақырыпқабайланысты алған білімдерін шолу және бағалау- 15мин.
6. Сабақтықорытындылау, үй тапсырмасын беру -5мин.
Сабақтың барысы.
1. Сабаққа кіріспе, сабақты ұйымдастыру бөлімі.
1. Оқушылармен сәлемдесу;
2. Келмеген оқушылар тізімін анықтау;
3. Сабаққа қажетті оқу-жабдықтарының түгелдігінқадағалау;
4. Техника қауіпсіздік ережелерін қайталау;
5. Оқушылардың сабақ алдындағы көңіл күйіне назараудару.
2. Өткен сабақтағы материалды пысықтау, үйжұмысын тексеру. Оқушылармен өткен сабақтағыматериалды есіне түсіру және пысықтау үшін миға шабуыл, ой шақыру сұрақтар беружәне эскиздерін тексеру және талқылау:
1. Ерлер киімі
2. Әйелдер киімі
3. Акссесуарлар
3. Жаңа тақырыпты түсіндіру тақырыпқабайланысты.
■тігін өндірісінің қазіргі жай-күйі мен дамуперспективалары туралы түсінік қалыптастыру;
■ тігін өндірісінің барлық сатыларыныңтехнологиялық процестерін, оңтайлы пішу мен материал шығыстарын нормалаудыңұйымдастырылуын; тігін бұйымдарының бөлшектерін біріктіру тәсілдері мен өңдеуәдістерін білу;
■ бұйым бөлшектері мен түйіндерін өңдеу жәнеқұрастыру бірізділігін құрастыра білу; пішім мен дайын өнімнің сапасынбақылауды орындай білу;
■ тігін бұйымдарын дайындаудың, тігінбұйымдарын өңдеу түйіндерін графикалық бейнелеу мен оқудың технологиялық 5операцияларын есептеу дағдыларын меңгеру тиіс.
Эскиз – дегенімізпропорцияны сақтай отырып, көз мөлшерімен қолдан орындалатын жұмыс. Эскиз депөндірісте тек бір ғана пайдалануға арналған конструкциялық құжатты айтады.Эскиз өмірде кең түрде пайдаланылады. Оны басқа пәндерде қолданылады. Мысалы:физика, химия, геометрия пәндерінде лабораториялық құралдар және аспаптардыңэскиздерің, геометриялық фигураларын салуға тура келеді.
Композиция — латын сөзі,«ойлап шығару», «құрастыру» деген ұғымды білдіреді. Композиция – көркем шығармабөліктерінің орналасуы және олардың бірлігі болып табылады. Композицияәдістерге пропорция, силуэт, ырғақ, түстер, симметрия, асимметрия жатады.
Силуэт (фр. Silhoette) – адам не заттың өз көлеңкесіне ұқсас етіп, бір түспенжазықтыққа салынатын бейне. Ол француз суретші Э. Де Силуэттің атына байланыстышыққан. Силуэт тік, қынама, жартылай қынама, трапеция тәрізді, овал болады.
Модельдің техникалық нобайы — бұлүлгінің барлық конструктивтік ерекшеліктерін нақты анықтай отырып, шарттытиптік фигура бойынша бұйымның сызбасы, негізгі сызықтардың торын — мойынның,кеуденің, белдің, жамбастың негізін, орталық ось.
Киімнің техникалық сызбасыдегеніміз не?
Сұраныс бойынша суреттер киімнің техникалықэскизі
Киімнің техникалық сызбасы –жобаланған модельдің сыртқы бетіндегі пропорциялар мен сызықтықконфигурациялардың дәл берілуімен фронтальды жазықтықта немесе изометриядағымодельдің проекциялық кескіні.
Техникалық сызба — бұл дизайнғаназар аударатын, бөлу сызықтары мен сәндік тігістердің, әрлеулердің немесебасқа бөлшектердің болуын көрсететін модель фигурасы жоқ ұшақтағы киімніңсуреті.
ехникалық сызба дизайнер менөндіруші арасындағы байланыс құралы болып табылады. Ол тігін өнеркәсібінде кеңіненқолданылады: өндірісте, каталогтарда және баға белгілерінде. Техникалық сызбакөбінесе сатып алушылар мен сатып алушыларға киімнің нақты түсіндірмесінкөрсету үшін іздеу кітапшалары мен бағалар тізіміне енгізіледі.
Сән дизайнерлері сурет салуды шығармашылықпроцестің негізгі бөлігі ретінде, алғашқы әсерлер мен белгілі бір ойлардынақтылауға көмектесетін бастапқы жұмыс ретінде пайдаланады.
Көптеген адамдар манекенмен тікелейжұмыс істесе де, сурет дизайнердің қиялының бастапқы нүктесі және негізгі көмекшісіболып табылады. Ол неғұрлым жақсы сурет салса, соғұрлым оның идеяларын жеткізуқабілеті жоғары болса, соғұрлым ол оларды көрнекі етіп жасай алады.
Сызба шығармашылықты көрсетуденбасқа, практикалық ақпарат беретін және бейнеленген кескінді киімді өнеркәсіптікөндіру процесінің бастапқы нүктесіне айналдыратын техникалық белгілерді қамтуыкерек.
Киім сызбаларының түрлері
Дизайнер киім үлгісін жасаған кездеоның бейнесінің бірнеше нұсқасын жасайды:
Фор-эскиз — анық өлшемдері мен пропорцияларыжоқ дөрекі спонтанды эскиз;
көркем эскиз (креативті эскиз) –кез келген сызу техникасында жасалған, киімнің пішіні мен оның жеке элементтеріегжей-тегжейлі көрсетілген сурет.
техникалық сызба (жұмыс эскизі) -бұл анық, ұқыпты сызылған сызықтар және модельдің сұлбасын, пропорцияларын,конструктивті шешімін және бөлшектерін дәл жеткізеді.
сән иллюстрациясы (жарнамалық жәнеграфикалық эскиз) — көңіл-күйді, көзқарасты, силуэтті, пропорцияларды, түс пенмодельдің аяқталған кескінде қалай көрінетінін білдіреді.
Алдын ала эскиз – автордың өзіқажет деп санаған және өзіне ғана түсінікті болатын нәрселерді бейнелеу кезіндепайда болған образдардың сызбаның бірінші кезеңі, ойдың басы,
Содан кейін фор-эскиздер талданып,әрі қарай жұмыс істеу үшін таңдалады — көркем очерктер жасау, онда автордыңбастапқы ниеті нақтыланады. Көркем эскиздер адам фигурасында модельдің пішінінжәне дизайнер қолдануды жоспарлаған материалды көрсетеді. Мұндай эскиздемодельдің силуэті, оның пластикасы, кескіндеу сызықтарының табиғаты, түссхемасы, декор және әрлеу туралы толық ақпарат бар.
Техникалық сызба өнімді көрнекітүрде көрсету үшін модель жасау процесінде қолданылатын иллюстрациялардыңмаңызды түрлерінің бірі болып табылады. Ол силуэтті, пропорцияларды,конструктивті шешім мен бөлшектерді дәл жеткізеді және бір мағынаны білдіретінанық, ұқыпты сызылған сызықтар болып табылады.
Техникалық сызбаны жасау кезіндеқызықты және эстетикалық көрініс үшін әртүрлі сызық ендерін пайдалануға болады.Ассортимент сонымен қатар маусымдық коллекциядағы бүкіл киім желісінің дизайнымен түс схемасы туралы дұрыс түсінік беру үшін техникалық сызбалар түріндеұсынылған.
Қарау кітаптары мен бағалар тізімітұтынушыға киімнің дәл түсіндірмесін көрсету үшін техникалық сызбалар менұшу-қону жолағы суреттерін қамтуы мүмкін. Техникалық сызбалар немесефотосуреттер киімнің көрнекі көрінісі ретінде баға белгісіне қосылады.
Деректер парағы, модельдің жобалыққұжаттамасының құжаты үлгінің спецификациясы мен техникалық сызбасын қамтиды(алдыңғы көрініс және артқы көрініс). Қажет болса, өнімнің дұрыс емес жағынан,ішкі қалталардан, сахна сыртынан, тығырықтан және басқа элементтерден көрінісіұсынылады. Техникалық сызбада киім өндіруге және бақылау өлшемдерін (ұзындық,ені, қашықтық) жүргізуге қажетті бұйым бөлшектерінің өлшемдерін көрсетугеболады. Кондитерлік картада қолданылатын тоқыма материалдарымен, әрлеумен,фитингтермен, бекіту материалдарымен бірге үлгінің техникалық сызбасы дакөрсетіледі.
Техникалық сызбалар болашақ кезеңгеарналған трендтер кітаптарында және киім өндірушілердің веб-сайттарындаорналастырылған.
Визуалды мерчандайзерлер дүкендегіпрезентация жоспарын әзірлеу үшін техникалық сызбаларды пайдалана алады.
Үлгі сәнжурналдары дизайнның егжей-тегжейлері мен үлгінің бөлшектері әрбір тұтынушығатүсінікті болуы үшін алдыңғы және артқы техникалық сызбаны пайдаланады. Оларкөбінесе модельде қолданылатын түс схемасымен бірге жүреді. Үлкейтілген ұсақбөлшектер мен өнімнің бүйірлік көрінісін көрсетуге болады.
Осылайша, техникалық сызба текжаппай өндірісте ғана емес, сонымен қатар ательелерде, шеберханаларда,дизайнерлік студияларда, дүкендерде, үй әдебиетінде және сән мен киімталқыланатын барлық жерде киім үлгісімен бірге жүретін иллюстрацияның ажырамасбөлігі болып табылады.
Сән — өзгермелі және өте құбылмалы«ханым». Соған қарамастан, ол жиі ұмытылған стильдерге қайта оралады және жаңаидея қосып, ерекше дүниелер жасайды. Көптеген әйелдер сәнгерлердің алдыңғықатарында болу үшін сәннің барлық заңдылықтарын сақтауға тырысады және саусағынкиім дизайнының импульсінде ұстайды.
Стиль сезімі: міне,әйгілі Коко Шанельдің айтуы бойынша сән туралы не айтуға болады: бұл сізгесәйкес келеді ». Әдетте, кез-келген әйел өзінің стилін жастайынан біледі, оныңфигурасын, бет ерекшеліктерін, көзінің және шаштың түсін ескере отырып заттартаңдайды. Көпшілікке мұндай нәзіктіктер артық сияқты болып көрінуі мүмкін,бірақ әр адамның жеке түріне сәйкес келуі, киімнің көмегімен дұрыс және жағымдытүрде баса назар аудару оны әдемі және «стильді» адамға айналдыра алады.
Функционалдық талаптар бұйымның негізгі функционалдық тағайындалуы мен тұтынушылардың сыртқы келбетіне киімнің үйлесімділігін талаптарды анықтайды. Тұтыну шарттарына әр алуандығы киімнің кең ассортиментін анықтайды. Функционалдық талаптар қазіргі өмір құрлымына , тұрмысқа, (яғни қазіргі даму құралдарына, сәулет өнеріне, жиһазға және т.б.) пайдаланымның нақты жағдайына және психологиялық ерекшеліктеріне киімнің сәйкестік дәрежесін қамтамасыз етеді.
Эстетикалық талаптар. Киім сапсын тұтыну заты ретінде бағалау кезінде бұл талаптар ерекше орын алады. Киімді дайындау барысында эстетикалық талаптарды ескермеу киімді пайдасыз затқа айналдыруға әкеп соғады. Өйткені ол негізгі мақсатты қызметтерінің бірін орындай алмайды: адамдық(эстетикалық) қажеттілігін қанағаттандыру , яғни адамның сұлулық пен шығармашылыққа мұқтаждығы. Киім осы дәуірдің жетекші көркемдік стилі мен оның көрінісі сәнді (мода) есепке алу арқылы жобаланады.Эстетикалық талаптар үш топқа бөлінеді: қазіргі заманғы стиль мен сәнге сәйкестігі, модель композициясының жектіліктілік дәрежесі, бұйымның тауарлық түрі. Киімді эстетикалық қабылдау конструктивтік элементтерін жасау мен технологилық өңдеудің дәл және мұқият орындалуына байланысты:атап айтқанда бұйымдағы қос бөліктердің симметриялық орналасуы, біріктіру тігістері мен әрлеу тігіндерінің ұқыпты орындалуы, астардың сапасы мен оның түсінің бұйым түсіне сәйкестілігі және т.б..
Эргономикалық талаптар. Эргономика- адам мен өнеркәсіп бұйымдары және қоршаған орта арасындағы өзара әрекеттестік заңдылығын кешенді түрде оқытатын ғылыми пән, яғни адам факторы туралы ғылым. Тігін бұйымдарына гигиеналық, антропометрикалық,физиологиялық, психофизиологиялық қасиеттер кешенін анықтайтын эргономикалық талаптар қойылуы мүмкін.
Киім адамның 80%-ын жауып тұрады, сондықтан адам киіммен биологиялық қарым- қатынаста болады, яғни киім адамның ыңғайлылық пен ықшамдылықты сезінуіне әсер етеді. Эргономикалық талаптар киімнің жылу сақтау қызметін қамтамасыз ететін талаптарды қамтиды: жылу теңдігі, вентиляциялану дәрежесі, ішкі (киім асты) жәнесыртқы (атмосфералық) әсерден сақтау. Эргономикалық талаптар тобына жататын психофизиологиялық талаптарға киімді киіп-шешу ыңғайлылығы,киімнің жеке элементтерін және бұқаралық киімдерді пайдалану ыңғайлылығы жатады. Киімнің нақты түріне байланысты киімнің жеке элементтерін ыңғайлы пайдалану түймеліктің рационалдық орналасуымен және оның қызметінің мықтылығымен, астар бетінің тегістігімен, мойын ойындысы қиығының өлшемі және формасымен ( ілгексіз бұйымдарда), қалталар, шұлық ұстағыштар орналасуының жайлылығымен анықталады.
Эксплуатациялық талаптар (сенімділік). Сенімділік киімді пайдалану процесінде оның сапасын сақтау дәрежесімен анықталады. Сенімділік бұйымның қайтарымсыздығын, ұзаққа сақталатынын, жөндеуге келетіндігін анықтайды. Сенімділік теориясындағы негізгі ұғым- қабыл алмау ұғымы , яғни кенеттен немесе бірте-бірте жұмысқа қаблеттілігінің жоғалуы. Сондықтан киім конструкциясын жасау барысында киімнің түйіндері мен бөлшектерінің форма тұрақтылығын, материалдарының тозу төзімділігін, тігістердің физикалық ауырлыққа тұрақтылығын киім конструкциясы қабілеттілігін ескеру керек.
Техникалық-экономикалық талаптар. Киім сапасына қойылатын техникалық-экономикалық талаптар өндіру мен эксплуатациялауға кететін шығындарды есепке ала отырып, киім дайындаудың технологиясы мен жобалау әдістерінің, конструкциясы жетілудің техникалық дәрежесін қамтамасыз етеді. Бұл талаптар бұйымның еңбексыйымдылығы мен материал сыйымдылығын, механикаландыру мен автоматтандыру дәрежесін, қазіргі конструкциялау мен технология дәрежесін көрсетеді.
4. Жаңа тақырыпты пысықтау (жаңа тақырыпбойынша өзіндік жұмыс)
Өзіндікжұмыс барысында оқушылар А 3 форматында Аналогтық сериялар түріндегі біртұтасбұйымдардың эскиздерінің сериясын әзірлеу және оларды «Жинақ» жүйесінебіріктіре отырып киім жиынтықтарының техникалық сызбалар сериясын таңдады жәнеәзірлейді. Модельдік белгілерді, пропорционалдық қатынастарды, масштабтынақтылау, жиынтық қанағаттандыруға тиіс функционалдық және композициялықталаптарға байланысты түс палитрасын таңдау жұмыстарында жасайды. Барлығы – 2жұмыс.
5. Тақырыпқа байланысты алған білімдерін шолу және бағалау.
Оқушылардың салған эскиздерін талдау, бағалау. Оқушылардың бір біріне баға беруі.
6. Сабақтықорытындылау, үй тапсырмасын беру.
Киім жиынтықтарының техникалық сызбалар сериясынтаңдау және әзірлеу. Модельдік белгілерді, пропорционалдық қатынастарды,масштабты нақтылау, жиынтық қанағаттандыруға тиіс функционалдық жәнекомпозициялық талаптарға байланысты түс палитрасын таңдау: Формат А-3-те 3-4киім үлгілерін түстік шешімде орындайды. Материалдар мен құралдар: қарындаш,өшіргіш, сызғыш, тушь, гуашь, акварель.
Суреттер
Әдебиеттертізімі
Негізгі оқуәдебиеттері
|
Н-1 |
Стасюк Н.Г., Киселева Т.Ю., Орова Н.Г. Основы архитектурной композиции. Учебное пособие/ Стасюк Н.Г., Киселева Т.Ю., Орова Н.Г. – М.: Издательство «Архитектура-С» 2004. – 96 с.: ил. |
|
Н-2
|
Дизайн. Иллюстрированный словарь-справочник/Г.Б. Минервин, В.Т. Шимко, А.В. Ефимов и др.: Под общей редакциейГ.Б. Минервина, В.Т. Шимко– М.: Издательство «Архитектура-С» 2004. – 288 с.: ил. |
|
Н-3 |
Устин В.Б. Композиция в дизайне. Методические основы композиционно-художественного формообразования в дизайнерском творчестве: Учебное пособие. – 2-е изд., уточненное и доп./В.Б.Устин. – М.: АСТ: Астрель, 2007. – 239 с., ил. |
Қосымша оқуәдебиеттері
|
Қ-1 |
Степанов А.В. и др. Объемно-пространственная композиция: Учеб. Для вузов/А.В. Степанов, В.И. Мальгин, Г.И. Иванова и др. – М.: Издательство «Архитектура-С» 2007. – 256 с.: ил. |
|
Қ-2
|
Борис Раушенбах. Геометрия картины и зрительное восприятие. «Азбука-классика». Санкт-Петербург. 2000 |
|
Қ-3 |
Кимберли Элам. Геометрия дизайна. Пропорции и композиция.-СПб.:Питер. 2011. — 112 с.: ил. |
|
Қ-4 |
Лапин А. Плоскость и пространство, или Жизнь квадратом/Александр Лапин, М.: Л. Гусев, 2005. – 160 с.: ил. |
|
Қ-5 |
Лин Майк В. Современный дизайн. Пошаговое руководство. Техника рисования./Майк В. Лин; пер. С англ.О. П. Бурмаковой. – М.: Аст: Астрель, 2010. – 199 с. |
|
Қ-6 |
Симмонс Г. Рисуем рапидографом/Пер. С англ. Е. Яркова; Худ. Обл. М.В. Драко. – Мн.: ООО «Попурри», 2004. – 144 с.: ил. |
|
Қ-7 |
Акпанова А.Т. «Основы композиции»: Учебно-методическое пособие для студентов средних специальных заведений специальности «Дизайн», ЮККИД им. А. Кастеева, Шымкент, 2016 |
