Описание презентации по отдельным слайдам:
-
1 слайд
Салам! Здравствуйте!
-
2 слайд
МБОУ «СОШ п. Орджоникидзевский»
Карачаевского городского округа -
3 слайд
Къарачай тилни устазы Джуккаланы Л.М.
-
4 слайд
Къарачай литературадан дерс 10 кл
-
5 слайд
Дерсни темасы:
«Къарачайны
фахмулу къызы -Мамчуланы Дина» -
6 слайд
Дерсни мураты:
1.Мамчуланы Динаны джашау джолу бла
чыгъармачылыкъ иши блы танышдырыу.
2. Окъуучуланы тил байлыкъларын ёсдюрюу.
3.Ана тилге сюймекликлерин терен этиу. -
7 слайд
Дерсни эпиграфы:
«Ана тилим-джюрегими булбул джыры
Миллетими нюр чырагъы, сыйы, сыры» -
8 слайд
Мамчуланы Тариэльни къызы Дина (1953 джыл ноябрны 7-де Къазахстанда туугъанды) — белгили къарачай-малкъар поэт, журналист эм кърал къуллукъчуду.
-
9 слайд
Къарачайны фахмулу къызы, Мамчуланы Д., къарачай тил бла литератураны ёсдюрюуге уллу юлюш къошады.
-
10 слайд
Биографиясы
Огъары Марада орта школну бошагъандан сора Къарачай-Черкес кърал устазлыкъ институтну филология бёлюмюнде баш билим алгъанды. Урунуу джолу кеси окъугъан школда башланнганды, анда устаз болуб ишлегенди. -
11 слайд
Талай джылны ол «Къарачай» газетни хапарчысы, джаш тёлю бла социал-политика бёлюмюню тамадасы болуб тургъанды,
-
12 слайд
2003-2004 джыллада Къарачай-Черкес республиканы Культура министерствосуна баш-чылыкъ этгенди, бусагъатда анда джууаблы къуллукъда ишлейди.
-
13 слайд
Чыгъармачылыкъ джолу
-
14 слайд
Мамчуланы Дина
-
15 слайд
Мамчуланы Динаны биринчи назмулары «Ленинни байрагъы» газетде басмаланнгандыла
-
16 слайд
Чыгъармачылыгъыкъ джолу
Энчи китаблары:
Тамбла айтырма. Назмула. Черкесск, 1990
Поэмаланы китабы. Черкесск, 2001.
Джыйым китаблада:
.Шоркъа. Черкесск, 1982.
Джилтин. Назмула. // Сюймекликни джети джолу. Черкесск, 1885.
Кёкле къая. Поэма. // Танг джарыкъ. Черкесск, 1995.
Къарачай-малкъар адабиятны антологиясы. Анкара, 2002.
Антология литературы народов Северного Кавказа. Том 1. Пятигорск. -
17 слайд
2001 чыкъгъан «Поэмаланы китабына» 17 поэма бла «Мурат бла Зумрат» деген драмасы киргендиле. Поэтни чыгъармалары орус тилге кечюрюлгендиле, газетледе, журналлада басмаланнгандыла. Талай назмусу джырла болуб джырланадыла.
-
18 слайд
-
19 слайд
-
20 слайд
Чыгъармачылыгъыны юсюнден:
Танышыгъыз: Мамчуланы Дина. // «Ленинни байрагъы», 3.08.1974
Хубийланы О. Джашаугъа сюймеклик. // «Ленинни байрагъы», 17.10.1985
Гочияланы С. Мен аны бла биргеме. // «Ленинни байрагъы», 8.08.1991
Джаубаева А. Талантам надо помагать. // «День республики», 26.10.1995
Къагъыйланы Н. «Поэмаланы китабы». // «Къарачай», 05.2001
Кечерукова 3. Дина и Книга поэм. // «День республики», 20.12.2001
Тулпарова 3. Чистый родник ее души. // «Экспресс почта», №4 2001
Джанибекова С. Рождение новой книги. // «Минги тау», №33 2001 -
21 слайд
Назмулары:
Къарачайны къызыма
Ала кёзлерим къара болгъунчу,
Джаным санымдан аламгъа учуб,
Джулдуз юйюрге эгеч болгъунчу
Мен Къарачайда джашарма.Къолум къаламдан къана билгинчи,
Къалам джюрекден сезим эмгинчи,
Кёгюмден тейри джарыкъ кетгинчи
Ана тилимде джазарма.Къадар къачымы этеди мени
— Къачымы менден элтеди кери.
Чачым — тауладан Къобаннга дери,
Мен Къарачайда джашарма.Урлукъ себгенме турлукъ джеримде,
Тилленнгенме мен къарча тилинде,
Къуллукъ этеме ана тилимде
— Мен Къарачайны къызыма. -
22 слайд
Ана тилим.
Ана тилим — тауларымы къадау ташы
Намысымы, насыбымы сыйлы башы,
Ана тилим — джюрегими булбул джыры,
Миллетими нюр чырагъы, сыйы, сыры.Таугъа-тюзге таб джарашхан ана тилим,
Кёб джер суу да кёре келген ана тилим,
Ташча ауур, тюкча дженгил ана тилим,
Дарман-дары бола билген ана тилим.Туздам кибик, кирсиз, таза ана тилим,
Кёкча мийик, кёлча тюбсюз ана тилим. -
23 слайд
Джашай эсенг.
Тюненесин унуталгъан джан-инсан,
Тарихини бачхасына таш атар,
Бюгюнлюкде иманындан бошагъан,
Тамбласыны тангын кёрмейин батар.
Адамлыгъын осал атха олтуртхан,
Акъыл тюзде чалкъы ызда баралмаз,
Халкъ болгъанча болайым мен демеген,
Ким болса да миллетине джарамаз.Миллетинден сый табмайын джашагъан
— Кечегиде кюн излеген кибикди,
Барлыкъ джолун тикрал кёре билмеген,
Джана келиб, батхан джулдуз кибикди.Туумай къалгъан Джер юсюне не айтыр?
Джашай эсенг, туугъан эди деб айтдыр -
24 слайд
Юйге иш: Мамчулана Д джашау джолу бла
чыгъармачылыкъ ишин билирге, бир назмусун азбар этерге. -
25 слайд
Сау къалыгъыз! До свидания!
