X-PDF

Разговоры о важном

Поделиться статьей

Қабілет.

 

Күнделікті ауызекі сөзде “қабілет” деген атауды біз жиіқолданамыз. Мәселен, мұғалім оқушысына мінездеме бере отырып, осы баланыңматематика пәніне қабілеті күшті екенін айтады.

Мектепте оқушыларға түрлі қоғамдық жұмыстар жүктелгендеде олардың кейбіреулерінің ұйымдастырғыштық, екіншісінің музыкалық, үшіншісініңсуретшілік қабілеті еске алынып, бұған ерекше мән беріліп отырылады. Бұлмысалдар әр адамның әрекеттің бір түріне жарамдылығын көрсететін дараерекшелігі болатынын байқатады. Мұндай ерекшеліктер іс- әрекетті орындауүстінде, әсіресе оның нәтижесінен жақсы көрініп отырады. Мәселен, біреу қолғаалған ісін бұрқыратып тез бітіріп тастайды ал екіншісі оны өте баяу қимылдап,әрі істі сапасыз етіп орындайды. Бұл мысалда да бірінші адамның іскеқабілеттілігі екіншіге қарағанда әлдеқайда жоғары екендігі көрініп тұр.

Қандай да болмасын бірер нәрсеге қабілеті жоқ адамболмайды. Қабілет, ол біреуде күшті, біреуде шамалы болып келуі мүмкін.Тәжірибе мен парасат адамдардың тең емес екенін дәлелдейді — дегенде теңдік депадамдардың қабілеттерінің теңдігі немесе дене күштері мен рухани қабілеттерініңбірдейлігін түсіндіреді. Бұдан біз адамдардың тең емес екенін білеміз.Қабілеттіктік өлшем — белгілі бір істің нәтижелі болып орындалуында. Қабілет адамныңіс-әрекетінің белгілі бір түріне, өнер саласының біріне жарамдылығын жақсыкөрсете алады. Қабілеттің ойдағыдай дамуы адамда тиісті білім жүйесінің,икемділік пен дағдының болуына байланысты болады. Мәселен, кейбір мұғалімдер өзоқушыларының үлгеріміне көңілі онша тән қоймайды. Ол өз оқушысының бармүмкіндігімен жұмыс істемейтіндігін айта келіп, егер ол сабаққа бар ынтасыменкірісетін болса, бұдан гөрі жақсы оқи алар еді-ау деп қынжылады. Бұл жердемұғалім қолынан істесе, іс келетінін, дағдыға тез машықтанғыш баланың, қажырлыәрекетке бойын жөнде ұсына алмағандықтан, қабілетін жөнді көрсете алмайотырғанын айтып отыр.

Қабілетнегізінен екіге бөлінеді.

Адамның ақыл-ой өзгешеліктерінің жеке қасиеттерін көрсететінкез келген адамнан табылатын кабілет жалпы қабілет деп аталады. Ақылдыңорамдылығы мен сыншылдығы, материалды еске тез қалдыра алу, зейінділік пенбақылағыштық, зеректік пен тапқырлық т.б. осы секілді ақыл-ой әрекетіндекөрінетін өзгешеліктер жалпы қабілет болып табылады.

Іс-әрекеттің жеке салаларында ғана көрініп, оныңнәтижелі орындалуына мүмкіндік беретін қабілетті, арнаулы қабілет деп атайды.Бұған суретшінің, музыканттың, актердің, спортшының ақын-жазушының т.б.қабілеттерін жатқызуға болады.

Адам қабілеттінің дамуы қоғамның дамуына, оның әлеуметтіксипатына ғылыми-техникалық прогреске байланысты болып отырады.

 

Мәселен капитализм қалыптасып келе жатқан дәуірде,ғылымның сан алуан салаларының дамуына буржуазия қоғамы кең өріс беріп отырды.Өйткені қауырт дамып келе жатқан капиталистік өндіріс барған сайын жаңа ғылымибілімдерді талап ете бастады. Мұның өзі білімді адамдардың көбейе түсуінеқолайлы жағдай туғызды.

 

Қабілет және нышан.

 

Адамның кейбір өзгешеліктері ана құрсағында жатқанда-ақдамиды. Мәселен, баланың ата-анасы мен туысқандарына ұқсап тууы. Мұныанатомиялық нышан дейді. Нерв жүйесінің анализаторлардың ерекшеліктері детуысынан пайда болады. Мұны физиологиялық нышан дейді. Нышанның енді бір түріқабілеттің дамуында белгілі орын алады. Мәселен, баланың есту анализаторыныңжетім дамуы музыкалық қабілет үшін көру анализаторының өзгешелігі суретқабілетінің көрінуіне себін тигізеді. Бірақ нышан қабілет дамуының бірден-біршорты бола алмайды. Ол -адамның ішкі мүмкіндігінің көрсеткіші. Егер адамныңтуысынан нышаны болса да, дұрыс тәрбие көрмесе, яғни белгілі әрекетпенайналыспаса, оның қабілеті айтарлықтай дамымайды. Әрбір қабілетке арнаулы нышансәйкес келеді деп ойлау да қате. Нышан көп мәнді қасиет, яғни сол нышанғанегізделіп, адам өмірінің жан-жақтылығына қарай түрлі қабілет қалыптасады.Нышанның ықпалымен қалыптасқан қабілеттің түрін дарындылық дейді. Дарынныңдамуына қолайлы жағдай туса ол ерте көзге түсетін болады. Дарынды баланыңқабілеті әдетте ерте ашылатынын біз зерттеу жұмыстарынан байқап жүрміз. Дарындыбалалар мектептің оқу бағдарламасын ерте меңгереді. Бес-алты жаста ондайбалалардың білгенінен, өзінен екі есе үлкен балалардың білгенінен артық болады.Кейде олар тіпті мектептегі оқуға көңіл бөлмейтін кездері де кездеседі.

Қабілеттің ең жоғарғы дәрежесін — талант деген сөзбенбелгілейді. Талант — бір әрекетті творчестволықпен орындау мүмкіншілігінқамтамасыз ететін қабілеттердің ерекше қиысып келуі. Адамның таланты музыкада,әдебиетте, ғылымда, техникада т.б. әрекеттерде көрінеді. Таланттың дамуы еңбекете білумен, еңбек сүйгіштікпен тығыз байланысты.

Қабілет адамның әрекеттің бір түрімен айналысуғамүмкіндік беретін бейімділікте байқалады. Бейімділік пен қабілет көп жағдайдабірге болады. Өйткені адамның белгілі әрекетпен айналысуға бет бұрысы, оғанкөңілі аууы, оянып келе жатқан қабілеттің алғашқы белгісі. Сонымен қатарбейімділік әрекеттің бір саласына, әуестенушілікті көрсетеді. Бейімділіктібалада қандай да бір нышанның барлығын хабарлайтын белгі деуге де болады.Балалық кезде ерекше көзге түсетін бейімділіктер оның келешек қабілетініңкөрсеткіші болып та табылады. Мәселен, екі-үш жасар баланың музыка үнінеқулағының елеңдеуі, онда музыкалық кабілетке байланыстн табиғи негіздің барекендігін көрсетеді.

Жас балаларда әрекеттің әр түрлі байланысты бейімділікжиі ұшырайды. Нағыз бейімділікті айырған дұрыс. Нағыз бейімділік

Адамның әрекетке тек құштарлығы ғана емес, оны тәжірбеліетіп орындауында. Меселен, бала сабақ үлгеруде, қатарындағы баладан көп ілгеріозып кетіп отырады. Ал : алдамшы түрінде әуестенгенмен сол салада жақсынәтижеге ие бола алмайды. Оның мүмкіндігі орта дәрежеде ғана болады. Мәселен,алты жасар бала, үйіне келген адамдарға тарихи-философиялық терминдерді көпбілуімен таңқалдырған екен. Оған шешісі де мәз болады. Бірақ әлгі бала оң қолыңқайсы, сол колың қайсы дегенде, бала жауап бере алмай қиналған екен. Бұдан бізбалада тек алдамшы бейімділіктің болғанын көреміз.

Бала дүниеге келгенде өзінің табиғи мүмкіндіктерінен,нышандарымен келетіні рас. Бірақ сол нышандар тек оқу-тәрбие процесініңықпалымен ғана қабілеттікке айналады. Мәселен, бала адам сөзін сөйлемей өмірсүрсе, ондай баланың сөйлеу нышаны да дами алмайды. Сол сияқты сурет салуғаүйретпесе,ән салуға нышаны бар адамды ән салуға үйретпесе,оның осындай зортабиғи мүмкіндіктері дамымай қалуы ықтимал.

Адамның қабілет саласындағы айырмашылықтары да сан алуанболып келеді. Мәселен, біреу іске күшті жігермен, қатты мейірмен кіріседі.Мұндай адам жұмысты сапалы да орындай алады. Енді біреу керісінше сол істібаяу, сапасын төмен етіп орындайды. Қабілетті адамдардың бірі —зеректілігімен,екіншілері — байқағыштығымен, үшіншілері -материалды еске сақтағыштығымен көзгеерекше түседі.

Адам психикасының басты бір ерекшелігі бір қасиеттікорнын екінші бір қасиетпен толтыра, яғни адамның өзінде жетіспеген бірерқабілетті басқа қабілеттермен алмастыра алатындығы. Адам қабілетінің әр қилыболып келуі сигнал жүйелерінің ерекшеліктеріне де байланысты.

Бала қабілетін тәрбиелеу үшін жүргізілетін жұмыстардыңмазмұны мен түрлері сан алуан, бүларды нақты жағдайларға байланысты жүргізебілу әрбір мүғалімнің жеке творчестволық ісі. Мәселен, мұғалімнің осындайжұмыстарының бірі оқушылардың оқу әрекетін тартымды, мазмұнды, қызғылықты етіпұйымдастыру.

Бастауыш кластарда мұғалім оқушылардың оқуға ынтасынтәрбиелеу арқылы олардың қабілеттерінің дамуына кең-жол ашады. Мұғалім алғашқыкүннен бастап оқушының бейімділігін, оның қолынан не істеу келетіндігін, оқумен еңбекке ұқыптылығы қандай екендігін есепке алып, оқу процесін осы негізгеойластыра жүргізгені дұрыс. Баланың практикалық қабілеттерін дамытудамектептегі қоғамдық ұйымдардың жұмысы, еңбек, дене шынықтыру, айтыс, диспут,ән-күй сабақтары таптырмайтын шаралар болып табылады.

 

Қабілеттіқалыптастыру жолдары

Представленная информация была полезной?
ДА
61.24%
НЕТ
38.76%
Проголосовало: 1455

 

Адамныңқоршаған орта ерекшеліктеріне икемделу, білім мен іскерлікті меңгеру оныңқабілетіне байланысты. Қабілет дегеніміз адамның білімді, іскерлікті тез жәнесапалы меңгеруі. Жаңа туған баланың қоршаған ортаны, өзін-өзі танып білугеқабілетінің нышандары генотипінде болады. Осы нышандар қасиетке айналу үшінбала адамдар арасында өсіп, күнделікті тіршілік барысында қарым-қатынасжасауға, қоршаған ортада өзін емін-ерік сезінуге негіз болады. Барлық адамғатән іс-әрекет түрлеріне адамның қабілеті өз өмірінде қалыптасады.

Бастауышсыныпта оқыту барысында баланық білім мен қабілеттілігін қалыптастырады.Қазіргі мектептегі дамыта оқыту баланың таным процестерін дамытып, барлықіс-әрекет түріне қабілеттілігін қалыптастыруға үлкен ықпал жасайды. Оқубарысында баланың танымдық қабілетін дамыту жолдарын зерттеген И.Г.Песталоцци,К.Д.Ушинский, Д.Б.Занков, М.И.Махмутов, Б.Тұрғынбаева, К.Бозжанова т.б.ғалымдар осы проблеманы жан-жақты зерттеген. Б.М.Теплов қабілет табиғаты жәнеоны қалыптастыру жолдарын анықтаған.

Қабілеттіңдамуына әсерін тигізетін факторлар өте көп. Олардың әрқайсысының тигізетінәсері өте мол.

Қабілеттіңойдағыдай дамуы адамға тиісті білім жүйесінің, икемділік пен дағдының болуынабайланысты. Мәселен, оқушыда техникалық қабілеттің ойдағыдай дамуы үшінтехникалық конструкциялардың құрылысын жақсы білуі, оны тәрбие жүзіндепайдалана алуы қажет. Баланың білімі тереңдеп, икемділігі артып, дағдысы көбейетүссе, онық қабілеті де ойдағыдай (дамуы үшін) дамып отырады. Мәселен, кейбірмұғалімдер өз оқушыларының үлгеріміне көңілі онша тола қоймайды. Ол өзоқушысының бар мүмкіндігімен жұмыс істемейтіндігін айта келіп, егер ол сабаққабар ынтасымен кірісетін болса, бұдан да гөрі жақсы оқи алар еді-ау депқынжылады. Бұл жерде мұғалім қолынан істесе, іс келетін, дағдыға тезмашықтанғыш баланың, қажырлы әрекетке бостын жөнді ұсына алмағандықтан,қабілетін жөнді көрсете алмай отырғанын айтып отыр.

Оқу-тәрбиепроцесінде қабілет, білім, дағды, ептілік сияқты психологиялық ұғымдарды өзмәнінде түсіне алмау мұғалімдерді педагогикалық қателерге ұшыратуы да мүмкін.Мұны дәлелдейтін мысалдар көп. Сурет академиясына оқуға келген Суриковтыңарнаулы қабілеті ерте көрінгенмен де, сурет салуға қажетті дағды мен біліміболмаған. Сондықтан да ол академияға қабылданбаған. Академияның мұғалімдеріСуриковтың сурет өнеріне тиісті білімі мен дағдысының жоқтығына қарап, оның зорқабілеттілігін көре алмай, үлкен қате жіберген. Кейін ол өзінің зор қабілетініңарақасында сурет өнеріне қажетті білім мен дағдыны екі-үш ай ішінде меңгередіде, академияға түсуге право алады.

Бұлмысалдар академиялардың Суриков жөніндегі пікірлері қате болғандығын аңғартады.Бұл мысалы адамның қабілеттілігін білімі мен икемділігі, дағдыларды тезмеңгеруге жағдай туғызатынын, сондай-ақ балалардың қабілеттерін дұрыс байқайалып, онымен санасып отырудың қажеттілігіне мұғалімдердің зер салуын керекетеді.

Кез-келгенадамның екі-үш түрлі іс-әрекетті атқаруға бейімділігі болады. Бұл – адамқабілетінің жалпы түрі, өмір сүруі мен тіршілік етуге деген икемі жәнеәрекетшіл көрінісі. Адам әрекетсіз, еңбексіз ешқандай іс тындыра алмайтынболса, ол өмір сүре алмас еді. Жалпы қабілет адамның жеке басының әрекетіменбайланысты түрде жүзеге асады. Адамның даралық ерекшеліктерінен оның арнаулы(түрі) қабілеті де аңғарылады. Қабілеттің арнаулы түрі белгілі бір істі үздікорындаудан, оған деген ықылас-ынтадан, дағды мен икемділіктен айқын көрінеді.

Адамныңістеген ісі мен әрекетін бағалап көрмей тұрып, оны сол іске қабілетті неқабілетсіз деп келіп айтуға болмайды.

Қабілетнегізінен екіге бөлінеді. Адамның ақыл-ой өзгешеліктерінің жеке қасиеттерінкөрсететін кез келген адамнан табылатын қабілет жалпы қабілет деп аталады.Ақылдың орамдығы мен сыншылдығы, материалды еске тез қалдыра алу, зейінділікпен бақылағаштық, зеректік пен тапқырлық т.б. осы секілді ақыл-ой әрекетіндекөрінетін өзгешеліктер жалпы қабілет болып табылады.

Іс-әрекеттіңжәне салаларында ғана көрініп, оның нәтижелі орындалуына мүмкіндік беретінқабілетті арнаулы қабілет деп атайды. Бұған суретшінің, музыканттың, актердің,спортшының, математика — ғалымның, ақын-жазушының қабілеттерін жатқызуғаболады. Соңғы кездері кейбір зерттеушілер қабілеттің үшінші түрі деппрактикалық іске қабілеттілікті айтып жүр. Бұған ұйымдастырушылық, педагогтық,конструктивті-техникалық қабілеттерді жатқызады. Қабілеттердің осы түрлерііс-әрекеттің басты сапаларына орайлас бөлінеді.

Адамқабілетінің дамуы қоғамның дамуына, оның әлеуметтік сипатына ғылыми-техникалықпрогреске байланысты болып отырады.

Адамдардыңқабілетінде және адамға тән айырмашылықтар да болады, яғни іс-әрекет нәтижесіәр адамда әр түрлі. Біреудің ісі сапалы, екіншісінікі сапасыз. Дәлірекайтқанда, адам қабілетіндегі айырмашылқтар олардың істеген істерініңнәтижесінен, немесе онық сәтті не сәтсіздігінен байқалады. Қызығушылық адамдаобъектіні жан-жақты танып білуге ұмтылудан туындайды. Ал бестімділік – нақтыіс-әрекетті орындауға талпыну. Қызығушылық пен бестімділік сапаларының үнеміөзара үйлесім тауып, бір бағытта тоғысып отыруы өте қиын. Оған түрлі жағдайларда себепші болады. Мысалы, адамның бейнелеу, көркемөнер туындыларын тамашалауыықтимал, бірақ ол осы салалардағы өнер түрлерімен шұғылдануға бейімсіз болуымүмкін. Дегенмен, белгілі бір іс-әрекет түріне қабілеті бар адамдардыңқызығушылығы мен бейімділігі бір-бірімен үйлесім тауып, қабыса алады.

Адамқабілетін аз, көп деп сан жағынан өлшеудің ғылымға қажеттігі шамалы. Өйткеніалғашқы кезде түрлі себептеріне көріне алмаған қабілеттің оның есейген шағындакөрінуі де ғажап емес.

Іс-әрекетпенайналысқанда адамнық жетістікке жетуі үшін қабілет, қызығушылық, бейімділіктентыс оның мінез-құлқында мынадай сапалылық көріністер беруі қажет: ең алдымен,еңбексүйгіштік, табандылық, батылдық. Осындай ерекше қабілеттілігі бар адамныңөзі де айтарлықтай табысқа қол жеткізе бермейді. Негізі, адам өзінің іс-әрекетіне,жеке басына сын көзімен қарап, басындағы жетістік, кемістігін икемі менкүш-қуатын, мінезінің ұнамды болуы ықтимал. Бұл мысалда да бірінші адамның іскеқабілеттілігі екіншіге қарағанда әлде қайда жоғары екендігі көрініп тұр.

Қандайда болмасын бірер нәрсеге қабілеті жоқ адам болмайды. Ол біреуде күшті, біреудешамалы болып келуі мүмкін. Тәжірибе мен парасат адамдардың тең емес екеніндәлелдейді дегенде теңдік деп адамдардың қабілеттерінің теңдігі немесе денекүштері мен рухани қабілеттіктерінің бірдейлігін түсінеді.

Қабілеттердіңдамып қалыптасуы әр түрлі деңгейде жүріп отырады. Мәселен, оның алғашқыдеңгейін репродуктивтік десе, екінші, негізгі деңгейін шығармашылық қабілетдейді. Бірінші деңгейде адам білім игеруге, іс-әрекетті қажетті дәрежеде іскеасыруда икемділік көрсетсе, екінші деңгейде жаңа сапаны туынды жасай алумүмкіндігін көресетеді. Қабілет жалпы, арнаулы және тәжірибелік, ал соңғысыұйымдастырушылық, мұғалімдік болып бірнеше түрге бөлінеді. Адам тіршілік иесі,оған қоса ол жаны бар нәрсе ретінде табиғи күшке, өмір қуатына ие, әрекетшілтіршілік иесі онда бұл күштер нышан мен қабілет түрінде өмір сүрді дейдіК.Маркс. Ғылым осы тұрғыдан қабілеттердің дамуында нышан туралы айтқанымыз жөн.

Әрбірадамның іс-әрекеті орындау тәсілі сол адамдардың психикалық таным процесініңдаму ерекшеліктеріне, жүйке жүйесі талдағыштарының жұмысына, сезім мүшелерініңсыртқы тітіркендіргіштерге әсерленіп, қабылдау жылдамдығына және адамның жекедаралық қасиетіне байланысты. Қабілеттілік – адамдағы жеке дара өзіндік ерекшелік,яғни бір адамның екінші адамнан айырмашылығын көрсететін психологиялық сипат.Қабілеттің мұндай сипаттарын былайша түсіндіруге болады. Мысалы, саусақтарыныңсалалы болуы — көбінесе музыканттарға, ал бойшаң болып келу –баскетболшы-спортшыларға тән ерекшелік. Адам бойындағы ерекшеліктерқабілетіліктің тек белгілі бір іс-әрекетке орай табысқа жетуге көмектесетінбелгілері ғана. Қабілеттілікке аса қажетті қасиет, мысалы, музыка саласындаәуенді есту мен ырғақты сезу, оларды бір-бірінен айыру болып табылады. Алқимыл-әрекет реакцияларының жылдамдылығын неғұрлым жоғары деңгейге болса, спорттүрлерімен шұғылдануға өзіндік әсері мен пайдасы тиуі даусыз.

Қабілеттіліктіңөлшемі – белгілі бір істің нәтижелі болып орындалуында. Қабілет адамнықіс-әрекетінің белгілі бір түріне, өнер саласының біріне жарамдылығын жақсыкөрсете алады. Белгілі бір істі үздік орындауға мүмкіндік беретін адамның әртүрлі жеке қасиеттерінің қиысып келуін, яғни адам қасиеттерінің синтезінқабілет деп атайды.

Қабілеттіңдамуы оны қажет ететін қызымет саласында және әрекетпен үйрену үстінде көрініпотырады.

Ұнамсызсапаларын айқын ажырата аларлық деңгейде болуы керек. Адам қабілетінің даралықерекшеліктеріне талант, дарындылық, данышпандық сияқты қасиеттер де жатады.Дарындылық – адамның белгілі бір іске деген айрықша қабілеттілігі, өмірдіңқандайда бір саласында өзін ерекше қырынан көрсетуі. Мұны мынадан айқынырақтүсінуге болады: қазақ даласында өздерінің ақындық, әншілік, серілікқасиеттерімен танылған Ақан сері, Біржан сал, Әсет, Мади тәрізді басқа даталанттарадан есімдері осы кезге дейін ел есінде. Қабілеттің жоғары деңгейдедамуы талант деп аталады. Талант – адамның нақты бір істі нәтижелі орындаудағықабілеттінің біршама жағымды қасиеттерінің өзара байланысты түрде үндесуі.Талантты адам өмірде белгілі бір пайдалы әрекетпен шұғылданады, сол бағытта іріжетістіктерге де жетеді.

Адамқабілетіндегі, дарындылығы мен таланты одан әрі дамып, данышпандық қасиетінтудырады. Бұл – адамның ақыл-асты мен іс-әрекетінің ең жоғары дәрежеге көтерілуі.Данышпандық қасиет – адамның жалпы және арнаулы қабілеттерінің жинақталып,ерекше нәтижелерге қол жеткізуі. Данышпан адамның іс-әрекет нәтижелері адамнықәлеуметтік өмірі мен қоғамдық тіршілігінің жақсаруына елеулі үлес қосып,мәдени-рухани, саяси-экономикалық т.б. салалардық өркендеуіне әсер етеді,қоғамның тарихи дамуында өшпес із қалдырады. Сондай адамдар қатарынаАристотель, Платон, Әбу Нәсір, әл -Фараби сияқты ғұламалар, қазақтың Аблай хан,Төле би, Әйтеке би, Абай тәрізді біртуар перзенттерін жатқызуға болады.

Қабілетке қатысты мәселелерді қорытаайтсақ, қабілет – адамның  даралық психологиялық қасиеті. Мұндай өзіндікқасиеттер жеке адамның тұлғасын, кісілік сипатын, іс-әрекетінің нәтижелерінжалпы қауымның игілігіне айналдырады. Психология ғалымында соңғы 1-1,5 ғасырбойында адам қабілетінің даму деңгейі және оның қалыптасу тәжірибесі зерттеулерарқылы анықтала бастады.

Адамқабілетінің әр қилы болып келуі сигнал жүйелерінің ерекшеліктеріне дебайланысты. Жүйе әрекетінің жеке көріністеріне келуін И.П.Павлов адамға тәнжүйке қызметінің үш түрлі типі болады деп тұжырымдады. Егер адамның нервәрекетінде бірінші сигнал жүйесінің жұмысы басым болса, оны «өнерлі тип», алекіншісі сигнал жүйесінің жұмысы басым болса, «ойшіл тип» деп атауды ұйғарды.И.П.Павлов сигнал жүйелерінің әрекеттің кез келген түрінен байқалады және оларөмірінде бір-біріне ауысып, өзгеріп отырады. Бұл өзгеруі тәлім-тәрбиеменбайланысты деп көрсеткен. Л.В. Лурияның зерттеулерінде адамның қабілетінің оқу,ойын барысындағы іс-әрекетпен байланысты екенін дәлелдеген.

 


Поделиться статьей
Автор статьи
Анастасия
Анастасия
Задать вопрос
Эксперт
Представленная информация была полезной?
ДА
61.24%
НЕТ
38.76%
Проголосовало: 1455

или напишите нам прямо сейчас:

Написать в WhatsApp Написать в Telegram

ЯТТС-Рекомендации по написанию отчета по учебной и производственной практики-Гостинечное дело

Поделиться статьей

Поделиться статьейПоделиться статьей Автор статьи Анастасия Задать вопрос Эксперт Представленная информация была полезной? ДА 61.24% НЕТ 38.76% Проголосовало: 1455


Поделиться статьей

ЮУрГУ-вопросы

Поделиться статьей

Поделиться статьейПоделиться статьей Автор статьи Анастасия Задать вопрос Эксперт Представленная информация была полезной? ДА 61.24% НЕТ 38.76% Проголосовало: 1455


Поделиться статьей

ЮУГУ-Отчет_ПП-Машины непрерывного транспорта

Поделиться статьей

Поделиться статьейПоделиться статьей Автор статьи Анастасия Задать вопрос Эксперт Представленная информация была полезной? ДА 61.24% НЕТ 38.76% Проголосовало: 1455


Поделиться статьей

ЮУГУ- Курсовой проект по электронике

Поделиться статьей

Поделиться статьейПоделиться статьей Автор статьи Анастасия Задать вопрос Эксперт Представленная информация была полезной? ДА 61.24% НЕТ 38.76% Проголосовало: 1455


Поделиться статьей

ЮУГУ-ВКР-Обеспечение требований охраны труда на рабочем месте слесаря-ремонтника 5 разряда

Поделиться статьей

Поделиться статьейПоделиться статьей Автор статьи Анастасия Задать вопрос Эксперт Представленная информация была полезной? ДА 61.24% НЕТ 38.76% Проголосовало: 1455


Поделиться статьей

или напишите нам прямо сейчас:

Написать в WhatsApp Написать в Telegram
Заявка
на расчет